Kỷ niệm “Linh Giác” và NTD

Linh Giác là dự án âm nhạc được đặt từ thành phố Choisy-le-Roi dành cho nhà soạn nhạc Nguyễn Thiện Đạo – người đã có 93 tác phẩm trước đó và cũng là những tác phẩm đặt từ các cơ quan, chính phủ, Bộ Văn hóa. Linh Giác sẽ được biểu diễn vào tháng 4 năm 2016, do nhạc trưởng người Pháp Laurent Boer hướng dẫn cho dàn hợp xướng Polyphonie de Choisy-le-Roi và hợp xướng Hợp ca Quê hương.

Giới thiệu về Linh Giác:

Linh Giác là một câu chuyện âm nhạc gồm 6 hồi – tượng trưng cho 6 cõi sinh sống của vạn vật, con người trong chu kỳ luân hồi.

Trong câu chuyện âm nhạc ấy, Linh Giác là tên của miền tâm linh cao nhất : nơi thu nhận những linh hồn tinh túy nhất và cũng là nơi gửi những linh hồn tinh hoa ấy xuống cõi trần để luân hồi hoàn thành sứ mạng của mình, khai mở những con đường mới cho dân tộc, cho nhân loại dù phải chịu nhiều thăng trầm, đau thương của mỗi kiếp người.

Câu chuyện xoay quanh thân thế li kì của 2 vị vua nổi tiếng Việt Nam : Lý Thái Tổ – người đã từ 1 đứa trẻ bị bỏ rơi, một chú tiểu trong chùa đến vị vua tạo ra thủ đô Hà Nội ngày nay của Việt Nam ; và 300 năm sau, vua Trần Nhân Tông – từ một vị vua, một người lãnh đạo quan trọng trong cuộc chiến toàn dân chống lại quân thiện chiến Mông Nguyên để thành vị chân tu, người sáng lập, ông tổ của Thiền Việt Nam tên là Trúc Lâm Thiên Tử.

Hai vị vua cách nhau 300 năm, một người từ cửa Phật bước ra đời để thành vua, một người đang là vua đi lên núi để thành Phật. Điểm xuất phát và điểm cuối cùng đôi khi không còn ranh giới, đều là Linh Giác mà ra, đều vì Linh Giác mà thành. Bởi vì Linh là Linh thiêng, Giác là Giác ngộ. Khi bản thân mỗi người có được sự giác ngộ linh thiêng, vượt qua cái tôi của cá nhân, vượt trên cả cái vô ngã – « không tôi», tinh thần tinh túy phụng sự cho hàng ngàn cá nhân khác, hàng triệu cái tôi khác, an cư giang sơn xã tắc, an lành nhân loại cả thể xác lẫn tư tưởng.

Linh Giác vì vậy mà không có biên giới, những linh hồn tinh túy nhất luân chuyển chịu muôn vàn thăng-trầm để làm nhiệm vụ của mình. Họ đã đến trong cuộc đời này, có thể một kiếp nào đó, chúng ta đã gặp họ, hoặc .. đã là họ. 


Câu chuyện viết Linh Giác:

Năm 2013, khi tôi về Việt Nam và ở Hà Nội, trong một buổi chiều ngồi ngắm hồ nước trước nhà nhạc sĩ Nguyễn Thiện Đạo ở đường Mai Anh Tuấn, tôi và nhạc sĩ vừa uống trà xanh thật đặc vừa bàn chuyện về lịch sử Pháp và Việt Nam. Và câu chuyện “tiểu thành vua – vua thành Phật” phát sinh. Lúc ấy, ở Việt Nam đang chuẩn bị cho Lễ Phật đản dự kiến tổ chức ở chùa Bái Đính, nên câu chuyện này phát sinh cũng là hoàn toàn hợp lý. Vì là chuyện trà dư tửu hậu, nên tôi dù thích ý tứ của câu chuyện ấy, cũng chỉ để vào suy nghĩ thêm của mình, hoàn toàn không có ý định phát triển và viết câu chuyện ấy ra.

Năm 2014, nhạc sĩ hỏi lại tôi còn nhớ câu chuyện “tiểu thành vua – vua thành Phật” không, tôi bảo có; và nhạc sĩ nói tôi hãy viết ý đó ra thành một tác phẩm thật thơ mộng, thật hào hùng, thật văn học, thật tư tưởng và quan trọng là mang tính nhân văn của tâm hồn con người chứ không tôn giáo, không giáo điều, nói theo ngôn ngữ thường dùng của nhạc sĩ là “viết thật khác thường, thật phi thường vào”. Chẳng biết viết để làm gì, nhưng vì tôi cũng thích câu chuyện ấy và muốn xem mình viết được đến thế nào, thế là tôi viết. Hơn 3-4 dàn ý ban đầu đưa ra đều quá lý trí và theo dàn bài kiểu nhà trường, tôi viết rồi rốt cuộc đều tự tay gạch bỏ hết vì bản thân mình còn không chìm đắm, say sưa trong đó thì còn ai có thể đọc.

Sau 1 tháng loay hoay, một buổi chiều tôi ngồi thật tĩnh lặng, chỉ chìm đắm trong trà thất tinh thần  của mình, thì lúc ấy thế giới Linh Giác hiện ra. Lung linh với những đám mây vàng, và những câu chuyện của Linh Giác bắt đầu. Ở đây chỉ trích ra 2 hồi đầu tiên và 1 hồi cuối cùng:

  1. Sáu cõi hữu tình:

Lục đạo quay vòng, thủ ấn từ bi, lấy chữ tình nâng Càn khôn lên, đặt gươm đao xuống.

Truyện kể rằng có miền Linh Giác, đời đời tìm kiếm tinh linh, chịu trải trầm luân bể khổ, luân hồi trong sáu cõi, tìm đúng vầng mây vàng phương nam để tái sinh và hoàn thành sứ mạng.

Vai áo nâu sồng, tay nâng hoàng bào, một chữ tình khuấy đảo chín tầng mây. Trong « tình » tất có « biến », trong « biến » tất có « tắc », nhưng có « tắc » mới có « thông ». Bánh xe đã chuyển, sáu cõi rung động, lan tỏa như một giọt nước mắt rơi từ ánh trăng, chuyện luân hồi tiểu thành vua, vua thành Phật, có đời nào mà không có. Ngàn đời nay, sử Việt vẫn ghi.

  1. Duyên khi : tiu thành vua

Duyên không cứ là hợp, Duyên không cứ là tan. Duyên bay trên đỉnh núi tạo rừng xanh núi thẳm, muôn loài tan hợp để cùng trường tồn. Duyên bay trên ngọn lúa, mùa gặt mùa ngơi, mùa tình mùa lệ, để trai gái ra đồng liếc mắt môi cười, về nhà nhớ nhớ thương thương, rì rào lũy tre lời tình tự. Trong muôn trăm vạn nghìn duyên trần ấy, ai biết trước số phận chọn ai làm chuyện cơ đồ, để khi duyên khởi là giang sơn trùng điệp chuyển vận khí quang.

Vào một đêm trăng tịnh, mái chùa hình lá lan, cong như một nỗi đau. Cửa chùa mở rộng tấm từ bi, đón nhận tiếng khóc 2 tuổi, tên Lý Công Uẩn như uẩn ức một mối tình mà lịch sử sẽ như chưa bao giờ biết hết. Lý Công Uẩn trong sáng như mây trời, điềm đạm như kinh sách, chí lớn vượt cao hơn ngọn tháp Kim Đài.

Mang trong mình lời tiên tri của thiền sư Vạn Hạnh, ghi rõ : Đứa bé này không phải người thường, sau này lớn lên ắt có thể giải nguy gỡ rối, làm bậc minh chủ trong thiên hạ. Lý Công Uẩn từng bước chân lớn lên đạp đất mẹ, tay kiếm tay kinh, chỉ nhỏ lệ trung nghĩa, tận tâm hầu vua đến khi « cùng tắc », thế thời buộc phải thế.

Phất tay áo hoàng bào, long phụng nổi sóng, chân trời vàng rực bóng rồng thiên cơ. Thay trời hành đạo, trăm quan cúi lạy, từ cùng phẫn đến đồng tâm, xoay đúng chiều thiên địa sơn hà, đổi tiểu thành Tổ, một bước lên ngai vàng, từ chú tiểu Lý Công Uẩn đến vua Lý Thái Tổ, từ Hoa Lư thành Đại La. Chín tầng trời, chín kiếp hóa lung linh trong giấc mộng rồng bay. Thăng Long là thiên sứ, rồng bay vượt lên cả chín cõi để đánh dấu năm 1010, hai lần mười là trọn vẹn, hai lần một là nhất nguyên bên cạnh cõi Vô không – miền Linh Giác.

Duyên lành bắt nguồn từ đau thương

Khởi thủy là nơi tiếp tục, vô khứ vô lai, vô hình vô ảnh,

Duyên khởi chỉ từ chữ tình chữ tâm

Khởi duyên là khi bắt đầu một vòng quay mới định mệnh

Tiểu thành vua…


Và cứ thế 6 hồi là 6 bài viết ngắn tiếp tục cho đến hồi cuối. Sau đó, ông thông báo Linh Giác là dự án mới, và bài viết sẽ chính thức được dùng.

Lúc đầu tiên khi nhạc sĩ NTD đọc hồi cuối “Trở về Hồn thiêng và miền Linh Giác”, ông gọi điện hỏi tôi: chỉ mới đọc nhanh thôi, nhưng có cần thiết để giữ đoạn này không vì trong thói quen của ông từ trước đến nay chưa từng đọc qua đoạn kết nào với văn phong này.

Tôi nói sẽ suy nghĩ vì đây là lúc những tinh linh trở về nhà – miền Linh Giác, không còn lớp vỏ các thân phận đã luân hồi nữa. Nhưng tôi chưa kịp suy nghĩ thì NTD đã gọi điện lại và nói: đoạn cuối mới là đoạn làm nhạc sĩ phải chảy nước mắt vì như “ngộ” được điều gì, như hiểu ra điều gì đó.

Hiểu ra đoạn đường trần ai đi suốt hơn 60 năm với những thị phi, ganh ghét, tin đồn, chơi xấu, và dĩ nhiên là những thành công lớn bằng chất xám, mồ hôi, nước mắt; tôi nghĩ là sự cảm nhận của nhạc sĩ sâu sắc nhiều hơn cả người viết đoạn văn ấy là tôi.

  1. Tr v Hn thiêng và min Linh Giác:

Bạch Đức Thế Tôn, con đã trở về.

Con đường nào con đã qua cũng đầy những thống khổ, nước mắt, chia ly, phẫn nộ, tuyệt vọng, bạo lực, khiếp nhược. Mỗi sát-na là thêm vạn vạn tự sát tinh thần. 

Bạch Đức Thế Tôn, con đã hiểu vì sao con người đau khổ.

“Nhất thất nhân thân, vạn kiếp bất phục”, được làm người lần này, chưa chắc vạn kiếp sau được thêm lần nữa để hạnh ngộ những yêu thương hiện tại. (Kinh Phạm Võng)

“Nhân thân nan đắc như Ưu Đàm hoa”, sinh mạng con người cũng quý như hoa Ưu Đàm chỉ nở mỗi 3000 năm (Kinh Niết bàn). Không thấy được điều này, sẽ không thấy được gì khác nữa.

Bạch Đức Thế Tôn, con đã trở về miền Linh Giác. Con đã đến và yêu thương sơn hà này, con đã đi và vẫn cùng Hồn thiêng Đại Việt để cùng trường tồn mãi với núi xanh, sông thẳm.

Con đã trải qua đao kiếm, biển lửa, gian trá, mưu đồ, đã từng sân si, đã từng tham hận, từng lang thang trong sáu cõi, nghe lời dạy của Hồn thiêng, và tiếng gọi của muôn vàn linh hồn từng rời bỏ kiếp người đang quay quắt nhớ nhân duyên cũ…

Con người ơi, đừng đau khổ nữa vì hoa Ưu Đàm đang nở ở khắp nơi, 3000 năm đã qua lần nữa rồi. Trăng khuyết chỉ là ảo ảnh vì trăng vẫn luôn tròn trong tách trà đêm đông. Những dấu chân đã qua giờ thành nương bể, nhưng tinh thần Hồn thiêng vẫn ở đó trong từng ánh cầu vồng khi đỉnh núi sạt lở sau đêm giông.

Truyện kể rằng có miền Linh Giác, đời đời tìm kiếm tinh linh, chịu trải trầm luân bể khổ, luân hồi trong sáu cõi, tìm đúng vầng mây vàng phương nam để tái sinh và hoàn thành sứ mạng. Cho hôm nay và cho mãi mãi...


 

Lời văn này sau đó lại thêm nhiều lần cùng làm việc với ông, để tôi chọn lại lần nữa cho bản nhạc, và tự tay dịch qua tiếng Pháp vì ông nói phải chính tác giả dịch mới giải thích được hết ý, cũng may là bài dịch được cả nhạc sĩ NTD và nhạc trưởng Laurent Boer khen ngợi. Vậy là Linh Giác có hai văn bản: văn bản dạng văn của bản gốc, và văn bản dành cho bài nhạc được chọn câu lại từ bản gốc.

Khi nhạc sĩ Nguyễn Thiện Đạo còn sống, ông đã làm hầu như tất cả mọi thứ cho dự án được đặt hàng này, và tôi chỉ tham gia với tư cách tác giả lời văn, tác giả của lời bài hát. Khi ông vẫn còn, ông đã đánh piano cho tôi nghe 3 hồi đầu của bản nhạc tại nhà ông, giọng ngân nga những tiếng ngâm, tiếng hát và giải thích về phong cách nhạc khác nhau đã được ông soạn cho từng hồi, chương nhạc như thế nào.

Giờ đây ông đã đi mãi mãi và để lại nhiều dự án dang dở, trong đó tôi phải tiếp tục dự án này cùng nhạc trưởng Laurent Boer để phần biểu diễn năm 2016 sẽ đúng nhất theo mong muốn của tất cả chúng tôi trong đó có ý nguyện tâm huyết nhất của nhà soạn nhạc Nguyễn Thiện Đạo.

Phải chăng ông hiện đang tiêu diêu ở miền Linh Giác !?

NTH

Viết nhân sau cuộc nói chuyện điện thoại vừa xong với nhạc trưởng Laurent Boer lúc 14h ngày 10/12/2015, với những kỷ niệm lại ùa về.

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s